← NOVA ECE Insights YZ ve eğitim

Yapay zekâdan etkinlik isterken doğru soruyu sormak

Ağustos 2026 · 5 dk

Öğretmenler yapay zekâdan etkinlik isterken çoğu zaman hayal kırıklığına uğrar: gelen taslak genel, yaşa uygunsuz ya da sınıfın gerçeğinden kopuk olur. Sorun genellikle araçta değil, istekte olur. Yapay zekâ, kendisine verilen bağlam kadar iyidir; bağlamsız bir istek de bağlamsız bir yanıt üretir.

Verilmesi gereken beş bilgi

  • Yaş grubu ve grup büyüklüğü: 36-48 ay ile 60-72 ay arasında etkinlik tümüyle değişir.
  • Çocukların ilgisi: “çocuklar iki haftadır böcekleri konuşuyor” cümlesi, taslağı gerçek sınıfa bağlar.
  • Süre ve mekân: 20 dakika mı 45 mi, sınıf içi mi bahçe mi?
  • Malzeme kısıtı: elinizde ne var, ne yok — “yalnız kâğıt, boya ve doğal malzeme”.
  • Gelişim odağı: hangi alan(lar)ı görmek istiyorsunuz?

Bu beş bilgi verildiğinde çıktı, kullanılabilir bir taslağa yaklaşır. Ama taslak taslaktır: son karar öğretmenindir. Gelen metni olduğu gibi uygulamak yerine üç filtreden geçirmek gerekir.

Üç filtre

Birincisi çocuk merkezlilik filtresi: bu etkinlikte çocuğun seçebileceği bir şey var mı, yoksa baştan sona yetişkinin belirlediği bir akış mı? Yapay zekâ modelleri, istenmediğinde çoğu zaman öğretmen-yönlendirmeli ve “doğru cevaplı” akışlar üretmeye eğilimlidir.

İkincisi güvenlik filtresi: küçük parça, kesici alet, alerjen malzeme, yutulabilir nesne. Bir yetişkinin gözden geçirmediği hiçbir malzeme listesi sınıfa girmemelidir.

Üçüncüsü açık uçluluk filtresi: sorular tek doğru cevaba mı çıkıyor? “Kaç tane var?” yerine “bunları nasıl gruplayabiliriz?” türü sorular, aynı etkinliği bambaşka bir düzeye taşır.

NOVA ECE’nin etkinlik motoru bu filtreleri otomatik uygular: güvenlik taraması, açık uçlu soru denetimi ve 12 soruluk çocuk merkezlilik kontrolü geçmeden etkinlik havuza girmez.

Yapay zekâdan en iyi çıktıyı alan öğretmen, en iyi aracı bulan değil; sınıfını en iyi tarif edendir. Bağlam öğretmenden gelir, taslak makineden; iyi etkinlik ikisinin kesişiminde doğar.

Doç. Dr. Oğuz Keleş

Kurucu · İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi, Okul Öncesi Eğitimi

Erken çocukluk eğitimi ve gelişim değerlendirmesi alanında akademisyen. NOVA ECE’yi, sınıfın gerçeğiyle alan yazınını aynı masada buluşturmak için kurdu.

Çocukların gelişim yolculuğuna birlikte başlayalım.

NOVA ECE’yi okulunuzda keşfedin. Canlı demoda üç rolü de deneyin; kurulum gerektirmez.