Erken çocukluk eğitiminin uzun vadeli etkileri: kanıtlar ne diyor?

Okul öncesi eğitimin değeri konusunda alan yazınında geniş bir uzlaşı vardır; ancak bu uzlaşı çoğu zaman olduğundan daha basit aktarılır. Kanıtları dikkatle okumak, hem bu eğitimin gerçek gücünü hem de sınırlarını görmeyi sağlar.

Orta ve uzun vadede ne bulunuyor?

McCoy ve arkadaşlarının 1960-2016 arasında yürütülmüş 22 yüksek nitelikli deneysel ve yarı-deneysel çalışmayı birleştiren meta-analizi, okul öncesi eğitime katılımın özel eğitime yerleştirmede ve sınıf tekrarında anlamlı azalma, lise mezuniyet oranında ise anlamlı artışla ilişkili olduğunu bildirir. Etki büyüklükleri orta düzeydedir ve yüzde puan cinsinden karşılıkları eğitim politikası açısından kayda değerdir.

Dietrichson ve arkadaşlarının doğal deney tasarımlarını inceleyen sistematik derlemesi ise evrensel okul öncesi programlarına odaklanır. Test puanlarına ve sağlık-iyi oluş göstergelerine ilişkin bulgular karışıkken; okul kademelerini zamanında tamamlama, toplam öğrenim yılı, tamamlanan en yüksek derece, istihdam ve kazanç göstergelerinde etkiler tutarlı biçimde olumludur. Aynı derleme, faydanın düşük sosyoekonomik düzeydeki çocuklarda daha belirgin olduğunu bildirir.

Uzak takipli çalışmalar

Reynolds ve arkadaşlarının Chicago Child-Parent Center programına ilişkin çalışmaları, 1.400’den fazla katılımcıyı yirmi beş yıl boyunca izlemiştir. Programa katılım; daha yüksek eğitim düzeyi, gelir ve sosyoekonomik konum ile daha düşük adli sistem teması ve madde kullanımıyla ilişkili bulunmuştur. Aynı ekibin on beş yıllık izlemesi, lise tamamlama oranında artış ve gençlik dönemi tutuklanmalarında azalma bildirir.

Barnett’in 36 çalışmayı inceleyen klasik derlemesi ise erken bir uyarıyı içerir: programlar aynı sonuçları üretmez. Kısa vadeli bilişsel kazanımlar yaygınken, uzun vadeli etkiler program niteliğine göre belirgin biçimde değişir. Nitelik, tartışmanın merkezindeki değişkendir.

Kanıtın gri alanları

Alan yazını tek sesli değildir ve bunu görmezden gelmek yanlış olur. Gray-Lobe ve arkadaşlarının Boston’daki kayıt kurası verisine dayanan çalışması, üniversiteye devam ve lise tamamlama oranlarında artış bulurken eyalet başarı testlerinde ölçülebilir bir etki bulamamıştır. Ansari’nin binlerce çocuğu izleyen çalışması ise akademik avantajın ilkokul yıllarında kısmen yakınsadığını, tam zamanlı yoğun katılımın psikososyal becerilerde daha az olumlu bir tabloyla ilişkilendiğini bildirir.

Bu bulgular birbiriyle çelişmiyor; farklı şeyleri ölçüyorlar. Test puanı ile yaşam seyri aynı gösterge değildir. Uzun vadeli etkilerin en tutarlı göründüğü yerler, tam da test puanı olmayan alanlardır: okulda kalma, mezuniyet, istihdam.

• Kanıt güçlü: okullaşma sürekliliği, mezuniyet ve özel eğitime yerleştirmenin azalması.
• Kanıt karışık: standart test puanlarında kalıcı üstünlük.
• Belirleyici değişken: program niteliği — öğretmen niteliği, program içeriği, aile katılımı.
• En yüksek fayda: dezavantajlı gruplarda.

Sonuç olarak sorulacak doğru soru “okul öncesi işe yarar mı?” değildir. Kanıtın söylediği şudur: nitelikli okul öncesi eğitim işe yarar, ve niteliğin ne olduğu — öğretmenin çocukla kurduğu etkileşimden aileyle iş birliğine kadar — asıl belirleyicidir.

Kaynaklar

• McCoy, D. C. ve ark. (2017). Impacts of early childhood education on medium- and long-term educational outcomes. Educational Researcher.
• Dietrichson, J. ve ark. (2020). Universal preschool programs and long-term child outcomes: A systematic review. Journal of Economic Surveys.
• Reynolds, A. J. ve ark. (2011). School-based early childhood education and age-28 well-being: Effects by timing, dosage, and subgroups. Science.
• Reynolds, A. J. ve ark. (2001). Long-term effects of an early childhood intervention on educational achievement and juvenile arrest. JAMA.
• Barnett, W. S. (1995). Long-term effects of early childhood programs on cognitive and school outcomes. The Future of Children.
• Gray-Lobe, G. ve ark. (2021). The long-term effects of universal preschool in Boston.
• Ansari, A. (2018). The persistence of preschool effects from early childhood through adolescence. Journal of Educational Psychology.